ادبيات هر ملّتی نمايانگر فرهنگ، انديشه تفكّر، آداب‌ورسوم و ارزش‌ها و معيارهای زندگی آن ملّت می‌باشد. با خواندن متون گذشته به چگونگی روابط اجتماعی آن دوران و تغيير و تحوّلاتی كه در طي دوران پذيرفته است، پی می‌بریم و مجهولاتی را كه در ذهن ما از گذشتگان وجود دارد تا حدودی معلوم می‌سازيم. دانش و آگاهی از آداب ‌و سنن اجتماعی هر دوره تا حدود زيادی، ‌فهم ما را از رسم‌های به‌جای مانده از آن دوره تعالی می‌بخشد. يكی از آثار پرارج در اين زمينه کتاب تاريخ بيهقی است كه آيينه تمام نمای آداب‌ و سنن اجتماعی دوره‌ی غزنوی به روايت ابوالفضل بيهقی می‌باشد، چه رسم‌هایی كه امروز هنوز برگزار می‌شود، مثل جشن نوروز و چه رسم‌هایی كه به‌طور كل از بين رفته است، مثل رسم شكار پره و يا رسم کلوخ‌اندازان و چه رسم‌هایی كه امروزه تنها نامی از آن برجای‌مانده و يا در حد محدودی برگزار می‌شود مثل جشن سده و مهرگان.

بيهقی دبير فرزانه و مورّخ صادق روزگار غزنويان است به دليل دقّت و ژرف‌اندیشی، صداقت و راست‌گویی در تاریخ‌نویسی مشهور است. تاريخ بيهقی نمايانگر تصويری روشن از اوضاع‌واحوال دوره‌ی غزنويان است. درواقع اين كتاب يكی از مهم‌ترین کتاب‌های تاريخی در ادب فارسی است. اين كتاب از جهات و جنبه‌های گوناگونی قابل‌بررسی است. اگر چه بيهقی در اين كتاب به بيان حوادث تاريخی عهد غزنويان پرداخته است امّا به لحاظ جغرافيايی، سياسی، ‌اخلاقی، ادبی و اجتماعی كه موضوع موردبحث ماست نيز اثری ارزشمند است. او به آداب ‌و سنن آن زمان نيز به مناسبت‌های مختلف اشاره‌کرده است كه از جهت جامعه‌شناسی و روابط اجتماعی برای ما و نسل‌های آينده ارزنده و ثمربخش است. در کتاب حاضر سعی شده است، آداب ‌و سنن عصر غزنویی که در این کتاب آمده است، معرفی شود. این‌که چه مراسم‌ها و آیین‌هایی در آن دوره وجود داشته است و ارزش جامعه‌شناسی آن‌ها چیست و بیهقی چگونه به آن پرداخته است.